ترموستات کولر گازی گری کجاست؟ [انواع، نحوه عملکرد و محل قرارگیری]

ترموستات‌ نقش حیاتی و غیرقابل انکاری در سیستم های سرمایشی به خصوص کولر های گازی، بر عهده دارد. وظیفه این قطعه که در واقع مرکز فرماندهی دما نیز محسوب می شود، نظارت بر شرایط محیطی و تطبیق آن با خواسته ‌های کاربر بوده و تاثیر بسیاری بر عملکرد و راندمان کولر های گازی دارد.

ترموستات های کولر گازی گری در راندمان و عملکرد آن تاثیر زیادی داشته و محل قرار گیری نیز در عملکرد و راندمان آن نیز موثر خواهد بود. در این مقاله از کولر گازی گری، به عملکرد تخصصی، ساختار، انواع و تمام جزئیات مربوط به خرابی ‌های ترموستات خواهیم پرداخت.

ترموستات کولر گازی چیست؟

ترموستات یک دستگاه کنترلی است که برای تنظیم دمای یک فضای بسته (مثل اتاق یا سالن) مورد استفاده قرار می گیرد. در کولر گازی، این قطعه وظیفه اندازه‌ گیری مداوم دمای هوای محیط و بر اساس آن، صدور فرمان روشن یا خاموش به قطعات مکانیکی دستگاه، به ویژه کمپرسور، را بر عهده دارد.

در اصل، ترموستات پل ارتباطی بین دنیای فیزیکی دمای اتاق و سیستم الکترونیکی دستگاه را برقرار کرده و بدون این قطعه، کولر گازی به طور مداوم کار خواهد کرد که منجر به یخ زدگی اواپراتور، مصرف بیش از حد برق و فرسودگی شدید موتور خواهد شد. از این جهت باید در بازه های زمانی مختلف کارکرد این کولر گازی نیز بررسی گردد.

انواع ترموستات کولر گازی گری

ترموستات های کولر گازی گری در انواع مختلفی طراحی و به تولید رسیده اند و هر کدام دارای ویژگی ها و کاربرد های خاصی هستند و یکی از مهم‌ ترین نکات در انتخاب و خرید کولر گازی گری محسوب می شوند. در حالت کلی ترموستات ‌ها به دو دسته اصلی تقسیم بندی شده اند: ترموستات‌ های آنالوگ و دیجیتال. برای آشنایی بهتر و صحیح تر با ترموستات ها و عملکرد آن ها، دانستن انواع و مکانیسم عملکرد آن ها ضروری است.

ترموستات آنالوگ (قدیمی)

ترموستات ‌های آنالوگ نوع ساده‌ تر و قدیمی ‌تری از ترموستات محسوب می شوند که دارای یک صفحه تنظیم دما بوده و به کاربر اجازه می ‌دهد دمای مورد نظر را تنظیم کند. ترموستات های آنالوگ برای سیستم‌ های تهویه مطبوع قدیمی استفاده شده و مقرون به صرفه ‌ترند، اما با این حال، قابلیت های ترموستات ‌های آنالوگ محدود بوده و ممکن است نتوانند دما را نمایند.

ترموستات دیجیتال

ترموستات‌ های دیجیتال از ترموستات ‌های آنالوگ پیشرفته‌ تر بوده و ویژگی ‌های بیشتری ارائه می‌ دهند، این ترموستات ‌ها صفحه نمایش دیجیتالی دارند که اطلاعات دقیقی در مورد دما و تنظیمات سیستم در اختیار کاربر قرار می دهند. ترموستات‌ های دیجیتال را می ‌توان طوری برنامه‌ ریزی کرد که در ساعات خاصی از روز به طور خودکار دما را تنظیم نمایند.

این ویژگی امکان صرفه جویی در مصرف انرژی را فراهم کرده و راحتی بیشتری را برای کاربران فراهم می ‌کند. جدا از این، برخی از ترموستات ‌های دیجیتال دارای اتصال Wi-Fi و کنترل از راه دور هستند که به شما امکان می ‌دهد سیستم تهویه مطبوع را از طریق تلفن همراه یا دستگاه ‌های هوشمند خود کنترل کنید و اکثرا در پرفروش‌ ترین مدل‌ های کولر گازی گری اسپلیت و پرتابل از این ترموستات استفاده می شود.

نحوه عملکرد ترموستات کولر گازی گری

پس از بیان انواع ترموستات های کولر گازی گری بهتر است با نحوه عملکرد این قطعه نیز آشنایی داشته باشید و در مقایسه مدل ‌های مختلف کولر گازی گری  نیز به آن توجه داشته باشید تا از طرز استفاده درست آن نیز مطلع شوید. عملکرد ترموستات بر اساس یک حلقه بازخورد بوده و این فرآیند را می توان در چند مرحله بیان کرد که در ادامه به بیان این مراحل می پردازیم:

• سنجش دما: در کولر های گازی مدرن گری این کار توسط حسگرهای مقاومت حرارتی یاThermistor  انجام می گیرد. این حسگر ها اصولا از نوع NTC (ضریب دمایی منفی) بوده و هر چه دما افزایش پیدا می کند، مقاومت الکتریکی آنها با کاهش رو به رو می شوند.
• پردازش داده ‌ها در برد الکترونیکی: این سنسور تغییرات دما را به برد کنترل اصلی به صورت تغییر ولتاژ ارسال کرده و ریز پردازنده روی برد این ولتاژ را با مقدار دمای تعیین شده توسط کاربر، یعنی Set Point، مقایسه می نماید.
• مدیریت دیفرانسیل دما: برای مانع شدن از روشن و خاموش شدن های مکرر و آسیب رسان، مفهومی به نام دیفرانسیل (Differential) تعریف شده است. مثلا اگر دما روی ۲۴ درجه تنظیم شده باشد، ترموستات این امکان را فراهم می کند دما تا ۲۵ یا ۲۶ درجه افزایش یابد و سپس دستور روشن شدن کمپرسور صادر می شود و وقتی دما به ۲۳ یا ۲۴ برسد، برای جلوگیری از نوسان، بلافاصله خاموش نمی گردد.
• فرمان اجرایی: پس از تجزیه و تحلیل داده ‌ها، ترموستات به وسیله رله یا کنتاکتور، برق کمپرسور را قطع یا وصل می نماید.

محل قرار گیری ترموستات کولر گازی گری

ترموستات کولر گازی اصولا در یکی از دو مکان اصلی قرار دارد که هر کدام دارای ویژگی ‌های خاص خود هستند و بر اساس نوع سیستم کولر گازی که استفاده می کنید، از محل متفاوتی برای قرار گیری ترموستات استفاده می شود. در ادامه به بررسی هر دو مکان مذکور می پردازیم تا در آموزش نحوه سرویس کولر گازی گری در منزل برای شما کمک کننده باشد.

ترموستات در یونیت داخلی

در اکثر کولر های گازی اسپلیت، ترموستات در یونیت داخلی قرار گرفته، به صورت الکترونیکی دمای اتاق را اندازه‌ گیری کرده و عملکرد کولر گازی بر این اساس تنظیم می شود. قرار دادن ترموستات در واحد داخلی به سیستم اجازه می‌ دهد تا به طور خودکار دمای اتاق را به طور دقیق اندازه‌ گیری کرده و تنظیمات لازم برای حفظ دمای مطلوب انجام بگیرد.

ترموستات دیواری

در بعضی از سیستم ‌های پیشرفته ‌تر یا متمرکز، یک ترموستات جداگانه روی دیوار نصب می گردد، به سیستم تهویه مطبوع متصل می ‌شود و دمای اتاق را کنترل می ‌کنند. استفاده از ترموستات دیواری اصولا در سیستم ‌های تهویه مطبوع مرکزی مورد استفاده قرار می گیرد که در آن ‌ها کنترل دقیق ‌تر و متمرکز دما لازم است. این ترموستات ‌ها معمولا دارای ویژگی ‌های پیشرفته ‌تری مانند برنامه ‌ریزی، تنظیمات دمای چندگانه و حتی اتصال به سیستم ‌های خانه هوشمند هستند.

سخن آخر

در نتیجه مواردی که بالاتر گفتیم، محل قرارگیری ترموستات کولر گازی گری ممکن است تاثیر قابل توجهی بر عملکرد و کارایی سیستم بگذارد و انتخاب درست و اصولی آن با توجه به نوع سیستم و نیاز های کاربر می ‌تواند کارایی و راندمان کولر گازی را تا حد زیادی بهبود ببخشد.