ترموستات کولر گازی گری کجاست؟ [راهنمای محل سنسور و عملکرد]

اگر برایتان سؤال شده است که ترموستات کولر گازی گری کجاست؟، ابتدا باید یک نکته مهم را روشن کنیم: در بسیاری از کولرهای گازی اسپلیت جدید، چیزی که کاربران به عنوان «ترموستات» می شناسند، یک ترموستات مکانیکی جداگانه مانند سیستم های گرمایشی قدیمی نیست؛ بلکه کنترل دمای دستگاه با کمک سنسور دمای محیط، سنسور لوله یا اواپراتور، برد الکترونیکی و منطق کنترلی دستگاه انجام می شود.

در مدل های دیواری گری، سنسور دمای محیط معمولاً در یونیت داخلی قرار دارد و برای اندازه گیری هوای محیط و ارسال اطلاعات به برد کنترل استفاده می شود. محل دقیق این سنسور با توجه به سری و طراحی دستگاه می تواند متفاوت باشد و برای دسترسی به آن معمولاً لازم است قاب یونیت داخلی باز شود. به همین دلیل، پیدا کردن یا تعویض آن بدون شناخت ساختار پنل توصیه نمی شود.

در ادامه توضیح می دهیم ترموستات یا سنسور دمای کولر گازی گری دقیقاً کجاست، چه تفاوتی با سنسور لوله دارد، چگونه عمل می کند، چه علائمی نشان می دهد که سنسور خراب شده و چه زمانی باید از تعمیرکار کمک گرفت.

ترموستات کولر گازی گری کجاست؟

در کولرهای گازی اسپلیت گری، برای پاسخ به سؤال «ترموستات کجاست؟» باید به یونیت داخلی توجه کرد. سنسور دمای محیط درون پنل داخلی قرار گرفته و دمای هوایی را که دستگاه برای کنترل دمای اتاق در نظر می گیرد، اندازه گیری می کند.

در یک پنل دیواری معمولی، این سنسور در قسمت های داخلی دستگاه و نزدیک مسیر عبور هوای ورودی قرار دارد. بنابراین از بیرون معمولاً نمی توان خود سنسور را به طور مستقیم مشاهده کرد. برای رسیدن به آن باید قاب پنل باز شود و محل نصب سنسور مطابق نقشه همان مدل بررسی شود.

نکته مهم این است که همه سنسورهای داخل کولر گازی یک وظیفه ندارند. در یک سیستم گری ممکن است چند سنسور برای اندازه گیری دما وجود داشته باشد؛ برای مثال سنسور دمای محیط، سنسور دمای لوله یا اواپراتور و در بعضی ساختارها سنسورهای مربوط به یونیت خارجی یا مدار مبرد.

در مستندات سرویس GREE نیز سنسورهایی مانند Ambient Temperature Sensor و Indoor Tube Thermistor به عنوان اجزای جداگانه سیستم معرفی شده اند؛ بنابراین نباید هر قطعه ای که شبیه سنسور دما است را «ترموستات» فرض کرد.

محل تقریبی سنسور دمای محیط در پنل دیواری

در بیشتر اسپلیت های دیواری، هوا از قسمت بالایی یا جلویی یونیت داخلی وارد می شود، از روی فیلترها و مجموعه اواپراتور عبور می کند و پس از خنک یا گرم شدن به محیط بازمی گردد. سنسور دمای محیط در داخل همین مجموعه قرار گرفته تا بتواند شرایط هوای محیط را برای برد الکترونیکی گزارش کند.

محل دقیق قطعه می تواند با توجه به طراحی پنل، ظرفیت و نسل دستگاه تغییر کند. به همین دلیل، برای مدل هایی مانند Pular، S4Matic، Lomo، Accent یا سایر سری های گری نباید بدون مراجعه به نقشه همان مدل، یک نقطه ثابت را به عنوان محل قطعی سنسور اعلام کرد.

آیا ترموستات کولر گازی گری همان سنسور دماست؟

از نظر اصطلاحات فنی، این دو عبارت دقیقاً یکی نیستند. ترموستات یک مفهوم کنترلی برای حفظ دمای تعیین شده است، در حالی که ترمیستور یا سنسور دما قطعه ای است که دمای واقعی را اندازه گیری می کند.

در کولر گازی اسپلیت مدرن، اطلاعات سنسور به برد کنترل ارسال می شود. برد با استفاده از این داده و در نظر گرفتن دمای تنظیم شده، حالت عملکرد دستگاه را تعیین می کند. بنابراین وقتی کاربر می پرسد «ترموستات گری کجاست؟»، در بسیاری از موارد منظور او همان سنسور دمای محیط داخل یونیت است.

ترموستات یا سنسور دمای کولر گازی گری چگونه کار می کند؟

کنترل دمای کولر گازی یک فرایند پیوسته است. دستگاه فقط یک بار دمای اتاق را اندازه گیری نمی کند؛ بلکه شرایط دمایی را بررسی می کند و بر اساس اطلاعات دریافت شده، عملکرد خود را تنظیم می نماید.

1. اندازه گیری دما: سنسور دمای محیط، وضعیت حرارتی هوای اطراف را اندازه گیری می کند.
2. ارسال اطلاعات به برد: مقدار اندازه گیری شده به مدار کنترل دستگاه منتقل می شود.
3. مقایسه با دمای تنظیم شده: برد مقدار واقعی دما را با مقدار تعیین شده از طریق کنترل مقایسه می کند.
4. تصمیم گیری: با توجه به شرایط دستگاه، برد مشخص می کند که کمپرسور، فن داخلی یا سایر اجزای کنترلی چگونه فعالیت کنند.
5. رسیدن به دمای هدف: هنگامی که شرایط محیط به محدوده موردنظر نزدیک می شود، نحوه کار دستگاه نیز تغییر می کند تا از عملکرد غیرضروری جلوگیری شود.

در کولرهای اینورتر، مفهوم کنترل دما با یک سیستم ساده خاموش و روشن شدن کمپرسور قابل مقایسه نیست. این دستگاه ها می توانند ظرفیت کاری کمپرسور را متناسب با شرایط تغییر دهند. بنابراین نقش سنسورها در ارائه اطلاعات درست به برد کنترل اهمیت زیادی دارد.

تفاوت سنسور دمای محیط و سنسور لوله در کولر گازی گری

یکی از اشتباهات رایج هنگام جست وجوی «ترموستات کولر گازی گری کجاست» این است که سنسور دمای محیط با سنسور لوله اشتباه گرفته می شود. این دو قطعه ممکن است ظاهر مشابهی داشته باشند، اما کاربرد یکسانی ندارند.

قابلیت I FEEL چه ارتباطی با ترموستات کولر گازی گری دارد؟

برخی مدل های گری به قابلیت I FEEL مجهز هستند. در این حالت، کنترل دمای محیط می تواند بر اساس سنجش دمای ریموت انجام شود، نه فقط سنجش دمای محل نصب یونیت داخلی.

ایده اصلی I FEEL این است که دمای نزدیک کاربر اندازه گیری شود. برای مثال اگر پنل داخلی در ارتفاع بالا نصب شده باشد، ممکن است دمای هوای اطراف پنل دقیقاً برابر دمای محلی که فرد در آن نشسته یا خوابیده نباشد. در مدل هایی که این قابلیت وجود دارد، ریموت اطلاعات دمایی را به دستگاه ارسال می کند.

این موضوع اهمیت محل قرارگیری ریموت را بیشتر می کند. اگر ریموت را کنار پنجره آفتاب گیر، بخاری، وسیله گرمازا یا جریان بسیار سرد قرار دهید، ممکن است دمای سنجش شده با شرایط واقعی محیط متفاوت باشد.

برای آشنایی بیشتر با این قابلیت، مقاله I Feel در کولر گازی گری را نیز می توانید مطالعه کنید.

انواع سیستم های گری و محل کنترل دما

محل کنترل دما در تمام محصولات گری یکسان نیست. نوع دستگاه، طراحی یونیت و روش کنترل مورد استفاده، تعیین می کند که سنجش دما چگونه انجام شود.

اگر ترموستات یا سنسور کولر گازی گری خراب شود چه اتفاقی می افتد؟

خرابی سنسور دما می تواند رفتار کولر را تغییر دهد؛ اما هر نشانه غیرطبیعی لزوماً به معنای خراب شدن سنسور نیست. کاهش سرمایش، کارکرد مداوم، خاموش شدن زودهنگام یا نمایش خطا می تواند دلایل دیگری مانند کثیفی فیلتر، مشکل گردش هوا، کمبود مبرد، نقص برد، مشکل فن یا اشکالات سیم کشی نیز داشته باشد.

به همین دلیل بهتر است قبل از تعویض سنسور، علت اصلی مشکل مشخص شود. برای بررسی مشکلات عمومی دستگاه می توانید از راهنمای عیب یابی و روش های رفع مشکل کولر گازی گری استفاده کنید.

۱. کولر گازی یکسره کار می کند

اگر کولر برای مدت طولانی بدون رسیدن به دمای مطلوب کار می کند، ممکن است سنجش دما صحیح نباشد. اما کمبود مبرد، ظرفیت نامناسب، آلودگی فیلتر، تابش مستقیم خورشید، باز بودن مسیرهای ورودی و خروجی هوا یا شرایط محیطی نیز باید بررسی شوند.

۲. دستگاه زودتر از حد انتظار خاموش می شود

اگر سنسور دمای محیط دمایی بالاتر یا پایین تر از مقدار واقعی تشخیص دهد، تصمیم گیری دستگاه ممکن است با شرایط واقعی اتاق هماهنگ نباشد. در این وضعیت بررسی سنسور، اتصالات آن و مدار کنترل اهمیت دارد.

۳. دمای نمایش داده شده با دمای واقعی تفاوت دارد

تفاوت جزئی بین دمای اندازه گیری شده توسط دستگاه و دمای یک دماسنج مستقل همیشه به معنی خرابی نیست؛ زیرا محل سنجش، ارتفاع، گردش هوا و تنظیمات دستگاه بر نتیجه اثر می گذارند. اما تفاوت غیرعادی و پایدار باید بررسی شود.

۴. کد خطای مرتبط با سنسور نمایش داده می شود

برخی کدهای خطا در مدل های مختلف گری می توانند به مدار یا سنسورهای دما مرتبط باشند، اما معنای کدها در سری های مختلف یکسان نیست. بنابراین نباید فقط بر اساس یک جدول عمومی اقدام به تعویض قطعه کرد.

برای بررسی دقیق تر می توانید به صفحه کدهای خطای کولر گازی گری مراجعه کنید.

چطور به ترموستات یا سنسور دمای کولر گازی گری دسترسی پیدا کنیم؟

از نظر فنی، دسترسی به سنسور داخل یونیت داخلی معمولاً نیازمند باز کردن بخشی از قاب پنل است. به همین دلیل انجام آن با دستگاه روشن یا بدون آشنایی با اجزای الکتریکی می تواند خطرناک باشد.

اگر صرفاً قصد دارید محل تقریبی را پیدا کنید، ابتدا دستگاه را خاموش کرده و برق آن را قطع کنید. پس از آن، محل فیلترها و مسیر هوای ورودی قابل مشاهده است؛ اما دسترسی واقعی به سنسور به ساختار داخلی مدل بستگی دارد.

برای تعویض یا تست سنسور، قطع برق به تنهایی کافی نیست که انجام کار برای همه کاربران ایمن تلقی شود. درون دستگاه برد، اتصالات الکتریکی و قطعات دیگری وجود دارند که باید توسط فرد آشنا با تعمیرات کولر گازی بررسی شوند.

همچنین در هنگام تعویض سنسور باید قطعه جدید دقیقاً با مشخصات مدل دستگاه هماهنگ باشد. استفاده از سنسوری با مقاومت یا ویژگی متفاوت می تواند باعث قرائت اشتباه دما و اختلال در عملکرد شود.

روش بررسی سنسور دمای کولر گازی گری

تست دقیق سنسور معمولاً با اندازه گیری مقاومت الکتریکی آن و مقایسه مقدار به دست آمده با مشخصات فنی همان مدل انجام می شود. بسیاری از سنسورهای کولر گازی از نوع ترمیستور هستند و مقاومت آن ها با دما تغییر می کند.

نکته مهم این است که نمی توان یک عدد مقاومت ثابت را برای تمام کولرهای گازی گری تجویز کرد. مشخصات سنسور بسته به مدل، نسل دستگاه و نوع سنسور متفاوت است. برای نمونه، در برخی مستندات فنی GREE سنسورهای با مشخصات 15K و 20K برای کاربردهای مختلف دیده می شوند؛ بنابراین تشخیص نوع سنسور باید با مراجعه به مستندات مدل انجام شود.

اگر دستگاه با کد خطا مواجه شده یا عملکرد آن غیرعادی است، تست باید به صورت مرحله ای انجام شود:

• بررسی ظاهری سوکت و سیم سنسور
• بررسی اتصال سنسور به برد
• اندازه گیری مقاومت سنسور در شرایط مشخص
• مقایسه مقدار به دست آمده با جدول همان مدل
• بررسی احتمال خرابی برد یا مدار ورودی سنسور

به همین دلیل، صرفاً مشاهده یک سیم یا سنسور داخل پنل و تعویض فوری آن روش مطمئنی برای تعمیر نیست.

چه تفاوتی بین خرابی سنسور و مشکل گاز کولر وجود دارد؟

این دو مشکل گاهی علائم مشابهی ایجاد می کنند. برای مثال، کارکرد طولانی کمپرسور می تواند هم در اثر اختلال در تشخیص دما و هم در اثر ضعف سرمایش ناشی از مشکلات مدار مبرد رخ دهد.

بنابراین اگر کولر گازی گری به دمای تنظیم شده نمی رسد، نباید بلافاصله سنسور را تعویض کرد یا صرفاً اقدام به شارژ گاز نمود. ابتدا باید مشخص شود مشکل از کدام بخش است.

برای شناخت بهتر موضوع می توانید راهنمای شارژ گاز کولر گازی گری و همچنین راهنمای هزینه نصب و شارژ گاز کولر گازی گری را مطالعه کنید.

آیا محل قرارگیری سنسور روی عملکرد کولر گازی گری تأثیر دارد؟

بله. سنسور برای سنجش دمای واقعی شرایط موردنظر سیستم طراحی شده و اگر در موقعیت نامناسب قرار گرفته باشد، قرائت آن می تواند با وضعیت واقعی متفاوت شود.

برای مثال، قرار گرفتن سنسور در معرض جریان هوای بسیار سرد خروجی، تماس نامناسب با بخش های داخلی، جابه جایی از محل اصلی یا خرابی نگهدارنده می تواند شرایط اندازه گیری را تغییر دهد.

در مدل هایی که از I FEEL استفاده می کنند نیز محل ریموت اهمیت دارد. خود GREE توصیه می کند ریموت در محدوده ای باشد که ارتباط آن با یونیت برقرار بماند و از منابع شدید گرما یا سرما دور باشد.

آیا می توان ترموستات کولر گازی گری را خودمان تعویض کنیم؟

برای کاربران عادی، تعویض سنسور داخل یونیت داخلی بدون شناخت مدار دستگاه توصیه نمی شود. مشکل فقط پیدا کردن محل قطعه نیست؛ بلکه تشخیص نوع سنسور، مسیر سیم کشی، سوکت، مقاومت صحیح و احتمال خرابی برد نیز اهمیت دارد.

اگر تجربه فنی کافی ندارید، بهتر است ابتدا علائم، مدل دقیق دستگاه و کد خطای احتمالی را یادداشت کنید و سپس بررسی را به تعمیرکار متخصص بسپارید.

همچنین هنگام مراجعه تعمیرکار، مدل دقیق کولر گازی گری را در اختیار او قرار دهید. ظرفیت هایی مانند ۱۲۰۰۰، ۱۸۰۰۰، ۲۴۰۰۰ یا ۳۰۰۰۰ به تنهایی برای تشخیص قطعه کافی نیستند و سری و مدل کامل دستگاه می تواند اهمیت داشته باشد.

ترموستات کولر گازی گری در زمستان و تابستان چه تفاوتی در عملکرد دارد؟

اصل سنجش دما در حالت سرمایش و گرمایش تغییر نمی کند، اما منطق کنترل دستگاه با توجه به حالت کاری متفاوت است. در حالت سرمایش، سیستم تلاش می کند دمای محیط را به مقدار تنظیم شده نزدیک کند؛ در حالت گرمایش نیز روند کنترل معکوس می شود.

به همین دلیل سنسور دمای محیط تنها یک قطعه مخصوص تابستان نیست. اطلاعات این سنسور می تواند در منطق عملکرد دستگاه در هر دو حالت سرمایش و گرمایش مورد استفاده قرار گیرد.

برای آشنایی با تنظیم حالت گرمایش می توانید مقاله نحوه تنظیم کولر گازی گری روی حالت گرمایش را نیز مطالعه کنید.

نکات مهم برای جلوگیری از خطای سنجش دما

• فیلترهای پنل را تمیز نگه دارید: گرفتگی فیلتر جریان هوای ورودی را کاهش می دهد و می تواند بر شرایط کاری دستگاه اثر بگذارد. برای آموزش، مقاله تمیز کردن فیلتر کولر گازی را ببینید.
• مسیر هوای ورودی و خروجی را مسدود نکنید: پرده، وسایل دکوری یا سایر موانع نباید گردش هوا را مختل کنند.
• محل ریموت را در حالت I FEEL جدی بگیرید: آن را نزدیک بخاری، پنجره آفتاب گیر یا جریان سرمای شدید قرار ندهید.
• سنسور را بدون دلیل جابه جا نکنید: جای سنسور بخشی از طراحی دستگاه است.
• قبل از تعویض قطعه، مدل دستگاه را مشخص کنید: قطعات ظاهراً مشابه لزوماً از نظر مشخصات فنی یکسان نیستند.
• کد خطا را یادداشت کنید: این اطلاعات می تواند مسیر عیب یابی را بسیار کوتاه تر کند.

اگر کولر گازی گری دمای اتاق را درست تشخیص نمی دهد چه کنیم؟

برای عیب یابی، بهتر است از ساده ترین موارد شروع کنید. ابتدا بررسی کنید که دستگاه روی حالت درست قرار داشته باشد و دمای تنظیم شده با شرایط محیط تناسب داشته باشد. سپس وضعیت فیلترها، مسیر گردش هوا و محل قرارگیری ریموت را بررسی کنید.

اگر مشکل ادامه داشت، مواردی مانند سنسور دمای محیط، سنسور لوله، سوکت ها، سیم کشی و برد کنترل باید بررسی شوند. همچنین در صورتی که دستگاه قدرت سرمایش یا گرمایش کافی ندارد، مدار مبرد و وضعیت کمپرسور و فن نیز باید در نظر گرفته شود.

برای سرویس اصولی می توانید مقاله آموزش نحوه سرویس کولر گازی گری را مطالعه کنید.

جمع بندی؛ بالاخره ترموستات کولر گازی گری کجاست؟

اگر بخواهیم پاسخ سؤال «ترموستات کولر گازی گری کجاست؟» را در یک جمله بیان کنیم، باید گفت: در بیشتر کولرهای گازی اسپلیت گری، سنجش دمای محیط توسط سنسوری در داخل یونیت داخلی انجام می شود و محل دقیق آن بسته به مدل متفاوت است.

این قطعه را نباید با سنسور لوله یا سایر ترمیستورهای دستگاه اشتباه گرفت. سنسور دمای محیط اطلاعات لازم را در اختیار برد کنترل قرار می دهد تا سیستم بتواند عملکرد خود را بر اساس دمای واقعی محیط تنظیم کند.

در مدل های دارای I FEEL نیز ممکن است ریموت کنترل نقش مهمی در سنجش دمای محل قرارگیری کاربر داشته باشد. بنابراین اگر کولر گازی گری دمای اتاق را به درستی کنترل نمی کند، ابتدا باید مدل دستگاه، حالت کاری، محل ریموت، وضعیت فیلتر و علائم خطا مشخص شود و سپس سراغ بررسی سنسور و مدار کنترل رفت.

سوالات متداول درباره ترموستات کولر گازی گری

برای تشخیص محل ترموستات یا سنسور گری، مدل دستگاه را مشخص کنید

اگر قرار است سنسور، ترموستات یا هر قطعه مرتبط با کنترل دما بررسی یا تعویض شود، مدل کامل کولر گازی گری اهمیت زیادی دارد. مدل، ظرفیت، سری دستگاه و حتی نسل تولید می تواند در نوع سنسور و محل نصب آن مؤثر باشد.

در صورت نیاز به مشاوره درباره محصولات، خدمات و مسائل فنی کولرهای گازی گری، می توانید با کارشناسان نمایندگی تماس بگیرید. برای بررسی حضوری محصولات نیز امکان مراجعه به آدرس اعلام شده وجود دارد.